زن متولد ماکو
حکایتهای شهربانو در پرشین بلاک
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
آرشیو وبلاگ
نویسنده: شهربانو - سه‌شنبه ٥ آذر ۱۳٩٢
نگار همسر و همرزم کوراوغلو : نگار دختر سلطان عثمانی است که قصر پر زرق و برق پدر، زندگی اشرافی آمیخته به تزویر و دورویی قلب حساس او را به تنگ آورده و از سوی دیگر آوازه ی کوراوغلو و جامعه ی آرمانی چنل بئل، شوق رسیدن بدان سرزمین را در دل او بیدار کرده است. او از تملق، چاپلوسی، زر وزور، فساد و قساوتی که در دربار می گذرد به جان آمده است و آرزو دارد در سرزمینی آباد و آزاد در کنار مردی آزاده و دلاور زندگی کند. پس نامه ای به کوراوغلو می نویسد و از او می خواهد که اگر جوانمردی است که آوازه اش همه جا را پر کرده است و دلاوری است که بیمی از سلطان ندارد بیاید و او را همراه خود ببرد و کوراوغلو نیز با لباس اوزانها (آشیقها) بدانجا می آید و بعد از رزمی جانانه، نگار را بر ترک اسب خود می نشاند و به چنلی بئل   می آورد . نگار، همسر کوراوغلو می گردد و جنگجویی دلاور؛ که کوراوغلو را از اشتباهات فراوانی مبرا می سازد و برای دلاوران آن سرزمین، مادری مهربان و راهنمایی آگاه می شود . او در تمامی جنگها، شمشیر به دست می گیرد و علیه دشمنان وطنش می‌جنگد.
منبع : داستانلاردنیاسی
*
هاجر همسر و همرزم قاچاق نبی : هاجر همسر نبی از جقوق مردم دفاع می کرد و چندین بار دستگیر و زندانی شد که قاچاق نبی همراه سوارانش او و زندانی های دیگر را نجات داد. هاجر سوار بر اسب ، تفنگ به دست می گرفت و همراه همسر به دفاع از مردم می پرداخت.
*
کلدانیه همسر و همرزم بابک خرم دین 
*
نوشابه حکمران عادل شهر زنان آمازون آذربایجان 
*
زینب پاشا رهبر زنان تبریز در دوره  مشروطه – اینجا نوشته ام
*
خورشید بانو ناتوان : در سال 1830 میلادی در شهر شوشا به دنیا آمد .دختر مهدی قلی خان حاکم خانات قره باغ و بهترین غزل سرای آذربایجانی در قرن نوزدهم است. او به زبان ترکی آذربایجانی و فارسی شعر می سرود. خورشید بانو رهبر انجمن ادبی مجلس انس بود. وی در سال 1897 درگذشت.
*
حیران خانم  : در زمان فتحعلی شاه و نایب السلطنه اش عباس میرزا می زیسته است. او در تبریز متولد شده و همراه خانواده به شهر نخجوان کوچ کرد. در جنگ ایران و روس نامزدش به جبهه رفت و دیگر باز نگشت.او به نلمزدش وفادار ماند و تا آخر عمر ازدواج نکرد. حیران خانم از طایفه بزرگ دنبلی های آذربایجان است.او مدت ها در نخجوان و ارومیه و خوی زندگی کرد.
*
حکیمه بلوری : در سال 1926 در ولایت خمسه شهر زنجان به دنیا آمد و در سال 2000 در باکو درگذشت. شاعری توانا بود و شعر معروف تبریز یکی از شاهکارهای ادبی اوست  که جاوید تبریزی خوانده است.  
تبریز
قوللاریم دولانا بوینونا بیر گون
گئنه باش قویارام دیزینه تبریز
حسرتدن هیجراندان جانا دویموشام
دویونجان باخارام اوزونه تبریز
*
بولانیق سولارین آخسین دورولسون
تزه گول لرینه بوسات قورولسون
سهند جمالینا بیرده وورولسون
بیر غبار قونماسین اوزونه تبریز
*
گولوستان باغینین سئیرینه گه لیم
لاله یاماجیندا بیرده دینجه لیم
اوتن گونلرینه یئتیشمه ز الیم
دوشوم هئچ اولماسا ایزینه تبریز
*
آنا تبسمین آی ایشیغی دیر
قولوم قامتیوین سارماشیغی دیر
شعریم بو دونیانین یاراشیغیدیر
اینجی سی توکه نمه ز خزینه تبریز
*
سن شاعیر عمرومه وقار وئریبسه ن
سولوب سارالمایان گولعذار وئریبسه ن
اعتبار وئریبسه ن ایلقار وئریبسه ن
هر ایگیت اوغلونا قیزینا تبریز
 *
نویسنده: شهربانو - سه‌شنبه ٢۱ آبان ۱۳٩٢
عالم تاج قائم مقامی در سال 1262 هجری شمسی در فرهان به دنیا آمد. نام مادرش مریم یا گوهر ملک دختر و نام پدرش  پدرش میرزا فتح‌الله بود. او در سن پانزده سالگی همراه پدرش به تهران رفت.
در دوران جوانی با علی مردان خان بختیاری که دوست پدرش بود ، ازدواج کرد. او فقط یک فرزند پسر به نام حسین پژمان بختیاری به دنیا آورد و پس از مدت کوتاهی زندگی مشترکش به جدائی ختم شد.
او در سال 1326 در تهران درگذشت. 
گفتگوهایش را با چرخ خیاطی و سماور و فرزند به دنیا نیامده و ... را که درد دل بیشتر زنان است ، خیلی دوست دارم.  
لینک تعدادی از اشعار عالم تاج قائم مقامی متخلص به ژاله :
*
گفتگو با چرخ خیاطی 
*
درددل با سماور
*
فرزند به دنیا نیامده  
*
پیام به زنان آینده
*
دور از فرزند
*
دوری از فرزند
*
چه می شد آخر ای مادر
*
حقوق زن و مرد
*
این اشعار را می توانید در سایت پر محتوای راوی حکایت باقی ( علی رضا افزودی ) سایت پرند ، با صدای پروین محمدیان گوش کنید. 
*
در سایه روشن کلام سایت پروین محمدیان
*
نویسنده: شهربانو - جمعه ۳٠ مهر ۱۳۸٩

فاطمه معتمدی مشهور به روزا منتظمی نخستین بار در سال 1337 کتاب هنر آشپزی را نوشته به چاپ زسانید. این کتاب شامل 600 دستور غذائی است و نوشتن اش دو سال طول کشیده است. کتاب هنری آشپزی را در دو جلد منتشر کرد که شامل 1700 نوع غذای ایرانی و فرنگی بود.
روزا منتضمی در 02 آبان سال 1388 در سن 87 سالگی در گذشت.
*
طاهره صفارزاده در آبان سال 1315 در شهر سیرجان به دنیا آمد. او مترجم ویراستار ، نویسنده و شاغر بود.وا در روز چهارم آبان1387 درگذشت.
*
بی بی منجِّمه، پیشگو و جنگجوی سلطان خوارزمشاهیکی از زنان نامدار ستارهشناسی ایران، بی بی منجمه سمنانی است. او دختر کمالالدین سمنانی رئیس شافعیه نیشابور و منجمباشی سلطان محمد خوارزمشاه و از طرف مادر به فقیه بزرگ خراسان امام محمد بن یحیی منتسب است. تاریخ تولد بی بی به درستی مشخص نیست ولی به نظر می رسد در اواخر قرن ششم متولد شده است. بی بی در خانواده ای فرهیخته رشد کرد و همچون پدرش در علم نجوم تبحر یافت و در رده دانشمندان زمان قرار گرفت، در دربار پادشاهانی چون سلطان جلال الدین خوارزمشاه و علاءالدین کیقباد از جایگاه ویژه برخوردار شد. او به دلیل استعداد و تواناییاش به دربار خوارزمشاهیان راه یافت و چون احکامش با قضا و قدرجور درآمد از مقربان درگاه سلطان خوارزم شد و به بی بی منجمه شهرت یافت. بی بی در بسیاری از نبردها در مقابل مغولان پا به پای دیگر جنگجویان می جنگید و در رزم آوری نیز شهره بود و در تواریخ آمده است که او مدتها دوشادوش جلال الدین خوارزمشاه در میدان نبرد با مغولان حضور داشته است.
منبع
*
گلاره ارسطافر اولین زن ایرانی که در سال 2001 به قطب جنوب سفر کرده در هلند زندگی می کند.
*
آرتمیس Artemis
نخستین زن دریانورد ایرانی است که درحدود 2480 سال پیش،فرمان دریاسالاری خویش را از سوی خشایارشاه هخامنشی دریافت کرد و اولین بانویی می‌باشد که در تاریخ دریانوردی جهان در جایگاه فرماندهی دریایی قرار گرفته است.
*
دیانا طباطبایی استاد دانشگاه اولین خانم ایرانی است که در کانادا وارد سیاست شده
منبع
*
"رابعه قزداری" نخستین زن شاعر فارسی گوی، مشهور به مگس رویین و ملقب به "زین العرب"، دختر کعب، امیر بلخ و از اهالی قزدار (قصدار، خضدار، شهری قدیمی واقع میان سیستان، مکران و بست) و معاصر "رودکی" بود.
منبع
*

اشرف السلطنه همسر محمدحسن خان اعتمادالسلطنه است که عکاسی را از "شاهزاده محمدمیرزا" آموخته و رأساً به فعالیت در آن پرداخته است.
منبع فرهنگسرا
*
طوسی حائری اولین گوینده زن رادیو ، دخترعمه و دختر دایی داوود رشیدی بوده است و حتی مدتی در ایران و فرانسه با خانواده آنها زندگی کرده. طوسی حائری دکترای ادبیات فرانسه داشت. منبع

*
منیر طه اولین زن ترانه سرای ایرانی
*
ژیلا بنی یعقوب برنده جایزه آزادی بیان

*

اشرف السادات مرتضایی معروف به مرضیه نخستین زن خواننده در برنامه گل ها

*

آسیه امینی برنده جایزه سال ۲۰۰۹ دیده‌بان حقوق بشر
*
شادی صدر برنده جایزه لاله حقوق بشر هلند
*
مهین گرجی نخستین خبرنگار ورزشی در حوزه زنان بعد از انقلاب بود. منبع

*

فاطمه رجبی ، تنها زن راننده کامیون در ایران- اطلاعات بیشتر در اینجا

*

فریده گلاب اولین راننده جاده ای زن در ایران- اطلاعات بیشتر در اینجا

*

دو پست در سایت رادیو زمانه

دشمن دانا به از نادان دوست - فروغ . ن . تمیمی

ضرورت های پنهان چند همسری - سوسن محمد خانی غیاثوند

*

نویسنده: شهربانو - پنجشنبه ٩ مهر ۱۳۸۸

مهستی گنجوی : بانوی شاعر ایرانی در قرن پنجم و ششم هجری بود. او در شهر گنجه در زمان سلطنت غزنویان به دنیا آمد.
عالمتاج قائم مقامی متخلص به ژاله : در اواخر دوره قاجار به دنیا آمد. او در سنین کودکی خواندن فارسی و عربی را شروع کرد. او در سن پانزده سالگی با علی مراد خان بختیاری ازدواج کرد و پس از هفت سال از همسرش جدا شد. در سال 1326 در سن 63 سالگی درگذشت. تنها حسین پژمان بختیاری شاعر معروف تنها فرزند عالم تاج قائم مقامی می باشد.
فروغ الدوله : دختر ناصرالدین شاه و از زنان آزادیخواه بود. او به طرفداری از مشروطه ، با برادرش مظفرالدین شاه مخالفت کرد.هنگامی که مجلس به فرمان محمد علی شاه به توپ بسته شد ، محمدعلی شاه دستور تخریب خانه و غارت اموال فروغ الدوله را صادر کرد.او عضو انجمن اخوت بود و بدون حجاب به جلسه می رفت.
فخر عظمی ارغون : مادر سیمین بهبهانی ، از موسسین جمعیت نسوان وطنخواه بود. در سال 1314 روزنامه « نامه نسوان » را تاسیس کرد.
سیمین بهبهانی : شاعر معروف ایرانی در سال 1306 در تهران متولد شد. او یکی از فعالین زنان است.
مرضیه ارفعی : اولین سرتیپ در سال 1338 به درجه تیمسار سرتیپی رسید.
فاطمه توانائی : اولین پرستار زن
اقدس غربی و اختر فردوس : اولین زنان داروساز
مهین افشار : اولین تاجر زن
دکتر مهرانگیز منوچهریان : نخستین زن ایرانی که به سناتوری رسید. در سال 1328 کتاب « انتقاد بر قانون اساسی ایران از نظر حقوق زن » را چاپ کرد . در سال 1968 موفق به دریافت جایزه صلح حقوق بشر شد.
فرخ روی پارسا : نخستین زن وزیر ایرانی . در زمان امیر عباس هویدا به وزارت آموزش و پرورش رسید.
مهرانگیز دولتشاهی : نخستین زنی که به سفارت رسید و سفیر ایران در دانمارک شد.
فرخنده جورابچی : در زمینه حقوق و مسائل زنان فعال بود. او در اردیبهشت 1314 در کنگره زنان که در شهر استانبول تشکیل شده بود شرکت کرد و به نمایندگی از زنان ایران سخنرانی کرد.
شهلا لاهیجی : نخستین زن ناشر فعال در زمینه چاپ آثار زنان است که کار خود را از سال 1363 آغاز کرد . او نویسنده و مترجم است.
فوزیه مجد : آهنگساز و پژوهشگر ، اقدام به گردآوری کموسیقی محلی ایرانی کرد. او در سال 1351 کتاب « نفیر نامه » را به چاپ رسانید.
ارفع اطرابی : در سال 1320 متولد شد . او از نخستین زنان موسیقی دان حرفه ای ایران به شمار می رود.
بدرالملوک بامداد : نخستین شاگرد اول « دارالمعلمات » بود. او جزو اولین زنانی بود که با آزاد شدن راه دانشگاه بر زنان در سال 1314 وارد دانشسرای عالی شد و در سال 1325 ریاست دانشسرای دختران را بر عهده گرفت.
طاهره : در سال 1236 متولد شد. او شاعری توانا بود و مقالات بسیاری در دفاع از حقوق زنان در مجلات می نوشت. سلسله مقالاتی از او در روزنامه « ایران نو » با نام خانم دانشمند به چاپ می رسید که در آنها از تعدد زوجات و طلاق و .. انتقاد می کرد.
مهرانگیز کار : در سال 1323 به دنیا آمد. او از نخستین زنانی است که بعد از انقلاب به طرح مسائل حقوقی زنان پرداخت. آخرین کتابی که از او به چاپ رسیده است « خشونت علیه زنان » نام دارد.
شمس کسمائی : در سال 1263 ش . به دنیا آمد. او شاعری تجدد طلب بود خاندان کسمائی از اهالی گرجستان بودند که به آذربایجان مهاجرت کردند. خانه شمس در تبریز و محفل نویسندگان و دانشمندان بود.او در سال 1340 درگذشت.
بانو قهرمانی : خواهر فروغ آذرخشی مدیر مدرسه بانوان بود . او مدت 15 سال این مدرسه را به صورت ملی اداره کرد.
فیروزه مهاجر: متولد سال 1336 است. او از فعالان مرکز فرهنگی زنان و استاد دانشگاه تهران در رشته ادبیات ایتالیائی است. او کتابهای زیادی را به زبان فارسی ترجمه کرده است.
پروین اردلان : روزنامه نگار ، پژوهشگر و از اعضای اولیه کمپین یک میلیون امکضا است. در سال 1386 جایزه اولاف پالمه را دریافت کرد.
نخستین زنان ایران قسمت اول - قسمت دوم
هر سه قسمت خلاصه ای از کوشش نوشین احمدی خراسانی در سالنمای زنان. سالنمای زنان چند سالی است که چاپ نمی شود.
نوشین احمدی خراسانی : نویسنده ، مترجم ، ناشر ، فعال حقوق زنان ، بنیان گذار مرکز فرهنگی زنان ، عضو کمپین یک میلیون امضا ، فعال جنبش زنان و منتشرکننده « سالنامه زنان ایران » است.
ادامه دارد

نویسنده: شهربانو - چهارشنبه ۳٠ اردیبهشت ۱۳۸۸

 

 فخر السلطنه فروهر از زنان فعال و نویسنده در زمان مشروطیت بود. او در اداره مجله « نسوان وطنخواه » نقش موثری داشت. ور در این مجله و دیگر روزنامه های زمان خود مقاله می نوشت. او ذا به خاطر چاپ مقاله در روزنامه « شفق سرخ » محکوم به تبعید کردند. اما دستگاه حکومتی وقت فقط به تبعید 20 روزه او اکتفا کرد.

ملکه برومند در سال 1296متولد شد. او خواننده و شاگرد استاد ابوالحسن صبا بود و در نمایش و پیش پرده خوانی نیز فعالیت می کرد. او در سال 1369 درگذشت.

لرتا هاپراپتیان از قدیمی ترین بازیگران تئاتر بود. او در سال 1290 شمسی به دنیا آمد.لرتا کار هنری خود را زمانی آغاز کرد که جامعه و محیط اجتماعی بسیار بسته بود. او در سال 1377 درگذشت.

سیمین دانشور در سال 1300 متولد شد. او از بنیانگذاران کانون نویسندگان ایران است. چندین مجموعه داشتان و دو رمان از او به چاپ رسیده است.

اعظم سپهر خادم در سال 1312 به دنیا آمد . او صاحب امتیاز مجله « پست ایران » بود و چهار سال نیز نماینده زنان روزنامه ایران بود. سپهر خادم در سال 1350 از سازمان جهانی زنان روزنامه نگار و نویسنده دعوت کرد تا شعبه ای از این انجمن را در ایران افتتاح کند. این سازمان در ایران به ریاست وی بود.

مهرتاج رخشان در سال1268 شمسی به دنیا آمد. او مدرسه « ام المدارس » را اداره می کرد که در آن زمان روپوشی وصل شده به کلاه به جای چادر برای دختران دانش آموز ظطراحی کرد که برخی از سنتی ها با آن مخالفت کردند . او به زبان های انگلیسی و فرانسه و عربی آشنائی کامل داشت و بیش از هزار بیت سروده است.

صدیقه فیروز در سال1287 شمسی به دنیا آمد. او فعال در امور زنان بود . در زمان جنگ جهانی دوم که قحطی و شیوع بیماری های گوناگون بیداد می کرد ، درمانگاه زنان را اداره می کرد. او در سال 1340 شمسی مجله « زنان » را منتشر کرد و در کنگره های بین المللی در مورد مسائل زنان شرکت کرد.

شهناز رشدیه ( آزاد مراغه ای ) دختر حاج میرزاحسن رشدیه در سال 1276 به دنیا آمد . او به واسطه چاپ مقالاتش دچار مشکلات زیادی شد. او سال ها کودکستان « شهناز » و دبستان « ستاره » را اداره کرد. او در سال 1340 درگذشت.

تاج السلطنه دختر ناصرالدین شاه قاجار بود. او زنی هنرمند و نویسنده و تجددخواه بود.او هوادار تساوی حقوق و آزادی عموم افراد بود و در « انجمن حریت نسوان » شرکت می کرد و از هواداران مشروطیت بود. او در خاطراتش به نقد سلطنت پدرش و نیز وضعیت زنان در آن دوران پرداخته است.

نورالهدی منگنه در سال 1284 به دنیا آمد . او تحصیلاتش را در رشته روانشناسی کودک ادامه داد. وی از پایه گذاران « جمعیت نسوان وطنخواه » بود. به خاطر فعالیت فراوانش چندین بار مورد هجوم سنتگرایان قرار گرفت. او مجله ای به نام « بی بی » منتشر می کرد.او او شعر و مقالات بسیار و چندین کتاب به جای مانده است.

ملکه ایران دختر ناصرالدین شاه قاجار از زنان برجسته و آزادیخواه در انقلاب مشروطیت بود. شوهر وی ظهیرالدوله رئیس انجمن اخوت بود که ملکه ایران در جلساتی که در انجمن برگزار می شد حضور می یافت و سخنرانی می کرد.او اشعر اجتماعی و میهن پرستانه می سرود.

معصومه عزت الشریعه مدرسه « محمودیه » را با فروش میراث پدری اش تاسیس کرد. او از پانزده سالگی تدریس را آغاز کرد. بعد ها دبیرستان محمودیه را نیز بنا کرد. او هنگام ازدواج شرط گذاشت که شوهرش او را از کارهای اجتماعی باز ندارد.

صغری خلیلی در سال 1304 درشیراز مدرسه « احتجابیه » را تاسیس کرد.

فخر عظمی ارغون در سال 1312 مجله « نامه بانوان » را منتشر کرد. او از موسسین « جمعیت نسوان وطنخواه » بود. او همچنین سردبیر روزنامه « آینده ایران » بود.

ژینوس محمودی در سال 1308 به دنیا آمد . او بنیانگذار هواشناسی ایران بود. اطلس هواشناسی ایران را تهیه و تنظیم کرد. او به عنوان نماینده ایران در کنفرانس های بین المللی هواشناسی و مباره با آلودگی هوا شرکت می کرد.

طاهره قرة العین ، فاطمه مشهور به زرین تاج و ملقب به زکیه و طاهره در سال 1196 شمسی در قزوین به دنیا آمد. او زنی عالم ، سخنور و شاعر بود . در سال 1276 شمسی به دستور ناصرالدین شاه به قتل رسید. جنازه اش را در چاهی انداختند و آن را با آهک و سنگ پر کردند. او اولین زن ایرانی است که تساوی حقوق زن و مرد را مطرج کرد.

خال به کنج لب یکی ، طره مشک فام دو

وای به حال مرغ دل ، دانه یکی و دام دو

محتسب است و شیخ و من ، صحبت عشق در میان

از چه کنم مجابشان ، پخته یکی و خام دو

از رخ و زلفت ای صنم ، روز من است همچو شب

وای به روزگار من ، روز یکی و شام دو

ساقی ماهروی من ، از چه نشسته غافلی

باده بیار می بده ، نقد یکی و وام دو

مست دو چشم دلربا ، همچو قرابه پر ز می

در کف ترک مست بین ، باده یکی و جام دو

کشته تیغ ابرویت ، گشته هزار همچو من

بسته چشم جادویت ، میم یکی و لام دو

وعده وصل می دهی ، لیک وفا نمی کنی

من به جهان ندیده ام ، مرد یکی کلام دو

گاه بخوان سگ درت ، گاه کمینه چاکرت

فرق نمی کند مرا ، بنده یکی و نام دو

شعر از : طاهره قرة العین 

به روایت آشپزباشی: می‌گویند چاه مربوطه در محل بانک ملی شعبه مرکزی تهران واقع شده که سابقاً به باغ ایلخانی معروف بوده. العهده علی الراوی! بنده که هر وقت از آنجا رد می‌شدم در دل یادی می‌کردم و زیر لب یک و دو بیتی زمزمه...

آلنوش تریان در رشته فیزیک در سال 1326 شمسی از دانشگاه تهران فارغ التحصیل شد و از شروع تاسیس رصدخانه فیزیک خورشیدی موسسه ژئوفیزیک دانشگاه در سال 1338 ریاست آن را به عهده گرفت. وی از فرانسه در سال 1334 دکترا گرفت و یک سال نیز شاگرد دختر خانم مادام کوری بود. تریان در خرداد 1342 به مقام استادی دانشگاه تهران در این رشته شد. او مادر نجوم ایران بود.

مادر نجوم ایران در زندان سالمندان در این جا  

نویسنده: شهربانو - شنبه ٢٦ اردیبهشت ۱۳۸۸

با دوستی در مورد حقوق زنان بحث می کردیم.

می گفت : زنان یک دنده کم دارند و ناقص و العقل هستند و بدون همراهی و حمایت مردان قادر به ادامه زندگی نیستند. زیرا نمی توانند خوب را از بد تشخیص بدهند. قلب بسیار رئوف و خوش باوری دارند و عاجز از داوری و تصمیم گیری هستند. وقتی در مخالفت با نظر ایشان مارگارت تاچر و گاندی و مادام کوری و .. را مثال می زدیم . جواب می داد که آنها یک در هزار و استثنا هستند. می بینید که خارجه ای هستند . زنان ایران هیچ کاری از دستشان ساخته نیست و الی آخر . این لیست را که دیدم یاد آن دوست افتادم. خدا رحمت اش کند کاش زنده بود و خودش می خواند.

دکتر کحال نخستین چشم پزشک زن ایران و اولین صاحب امتیاز مجله ای زنانه به اسم « دانش » بود.

صدیقه دولت آبادی در سال 1261شمسی به دنیا آمد. او در سال 1281 « مکتب خانه شرعیات » را تاسیس و « شرکت خواتین اصفهان » را بنا کرد. او در سال 1340 درگذشت.

راضیه شعبانی در سال 1304 در شهر تبریز به دنیا آمد. او از نخستین زنان زندانی سیاسی در تاریخ معاصر ایران به شمار می رود. هنگامی که او را دستگیر کردند هنوز زندان جداگانه ای برای زنان وجود نداشت.

اعظم روحی آهنگران ، زهرا آقائی قلهکی ، منیژه اشرف زاده کرمانی ، از نخستین زنان زندانی سیاسی در تاریخ معاصر ایران بودند که به جوخه اعدام سپرده شدند.

بی بی خانم استرآبادی اولین زنی است که در ایران به تاسیس مدرسه دخترانه اقدام کرد. او در سال 1324 قمری مدرسه « دوشیزگان » را تاسیس کرد که به دلیل اعتراض سنتگرایان مدرسه تعطیل شد. اما او دوباره با بهتر شدن شرایط مدرسه را تاسیس کرد.

روح انگیز سامی نژاد در اولین فیلم ناطق ایرانی به نام « دختر لر » نقش ایفا کرد موجب خشم همسر و پدر قرار گرفت. سرانجام در روستائی در حوالی بجنورد به آموزش کودکان پرداخت.

زندخت شیرازی در سن 18 سالگی « مجمع انقلاب نسوان » را در شهر شیراز بنا نهاد. او در سال 1310 نیز مجله « دختران ایران » را به چاپ رساند.

فاطمه سیاح اولین زنی بود که در ایران به مقام استادی رسید. او به زبان های آلمانی ، فرانسه و رومی تسلط داشت. او اولین زنی بود که با هیئتی برای شرکت در جامعه ملل به ژنو رفت.

ظفردخت اردلان اولین نماینده ایران در کمیسیون زن سازمان ملل متحد در سال 1340 بود. او در سال 1330 مجله « آزادی زنان » را منتشر کرد.

مریم اردلان اولین فارغ التحصیل مدرسه بیت ئیل در سال 1290 بود. او در شهر سنندج در منزل شخصی اش مدرسه کوچکی برای دختران تاسیس کرد و در سال 1317 مدیر هنرستان دختران شد.او در سال 1345 درگذشت.

قدسیه حجازی در سال 1297 به دنیا آمد برای اولین بار در سال 1344به عنوان وکیل در محکمه ای به دفاع از یک متهم پرداخت.

نیره سعیدی اولین زنی است که جایزه یونسکو را از آن خود کرد. او شاعر و نویسنده و مترجم بود و مدتی نماینده مجلس بود.

محترم اسکندری در سال 1274 متولد شد . او از « بنیانگذاران جمعیت نسوان وطنخواه » بود . این انجمن از اولین انجمن های زنانه ای است که در ایران شروع به فعالیت کرد. 

اشرف وحیدیان کاپیتان اولین تیم ملی والیبال زنان ایران و نیز اولین بانوی سرپرست تیم ملی دختران در بازی های آسیایی بانکوک و بازی های آسیایی تهران است.

ماهرخ گوهرشناس در سال 1288 قمری در تهران به دنیا آمد. او در انقلاب مشرطیت با همفکران خود جمعیتی برای احقاق حقوق زنان ایجاد کردو نیز مدرسه « ترقی بنات » را دور از چشم شوهرش تاسیس و اداره کرد. هنگامی که رازش بر شوهرش برملا شد ، شوهر بر سر و سینه اش کوبید و گفت : « در آن دنیا اگر پدرت از من بازخواست کرد که چرا گذاشتی دخترم به کار خلاف دین و تقوی بپردازد چه جوابی به او بدهم ؟ » او در سال 1317 در گذشت.

ماه سلطان امیر صحی در سال 1252 شمسی به دنیا آمد . او از اولین اعضای جمعیت زنان مشروطه طلب تهران بود. او مدرسه « تربیت نسوان » را بنا کرد که تابلوی این مدرسه چندین بار توسط مخالفان سنگسار شد. او در تظاهرات « انجمن مخدرات وطن » که یکی از اولین انجمن های زنانه ایران است ، پرچم یا مرگ با استقلال را به دوش می کشید.

طوبا آزموده در سال 1257 به دنیا آمد . او در سال 1286 شمسی در شرایطی سخت دبستان دخترانه « ناموس » را که بعد از مدرسه « دوشیزگان » دومین مدرسه دخترانه در ایران بود تاسیس کرد. او در سال 1315 درگذشت.

عفت تجارتچی اولین زن داوطلب آموزش خلبانی بود که در سال 1319 اولین پرواز مستقل خود را امجام داد.

وارتو تریان از اولین زنانی است که روی صحنه رفت ودر نمایشنامه های اجتماعی و سیاسی بازی کرد. 

فروغ آذرخشی در سال 1283 شمسی متولد شد. او در خانه شخصی خود اولین مدرسه دخترانه را در مشهد به نام مدرسه « فروغ » تاسیس کرد. او موسس اولین دبیرستان دخترانه در مشهد نیز بود. او در آذرماه 1342 درگذشت.

عفت الملوک نحوی برای اولین بار در ایران در سال 1302 هنرستان صنعتی برای دختران تاسیس کرد.

جمیله رشدیه دختر حاج میرزا حسن رشدیه در سال 1288 به دنیا آمد. او در سال 1320 اولین کودکستان را در ساری و بابل تاسیس کرد. در سال 1324 در تهران کودکستان و دبستان « رشدیه » را افتتاح کرد. او اولین « پانسیون دخترانه » را برای دختران دانشجوی شهرستانی در تهران ، تاسیس کرد. جمیله رشدیه در سال 1361 درگذشت.

درة المعالی در سال 1322قمری مدرسه مخدرات را که یکی از اولین مدارس دخترانه است تاسیس کرد. او در سال 1302 شمسی مدرسه دیگری به نام « درة المدارس » تاسیس کرد.

فخر آفاق پارسای در سال 1275 شمسی به دنیا آمد. او دور از چشم پدرش به مدرسه دوشیزگان وطن می رفت و درس می خواند. بعد از ازدواج و سکونت در مشهد ، مشغول تدریس شدو مجله « جهان زنان » را منتشر کرد. به واسطه مقاله هایی که می نوشت ابتدا تهدید و سپس به قم تبعید شد. او پس از دو سال تبعید به عضویت « جمعیت نسوان وطنخواه » درآمد.

شیرین عبادی در سال 1326 متولد شد. او از نخستین زنان قاصی در ایران است. او از بنیانگذاران « انجمن حمایت از حقوق کودکان در ایران » است.شیرین عبادی نخستین زن ایرانی است که جایزه نوبل برای صلح را در سال 2003 گرفت.

هما محمودی از پیشروان جنبش زنان ایران ، نویسنده و شاعری توانا بود. او با نوشتن مقالات تند و عصیانی به دفاع از حقوق زنان می پرداخت.

صبا گو به مردان ایرانیان

به اولاد ساسان و نسل کیان

که داده شما را هما این پیام

اگر مرد باشی بخوانش تمام

که هان ای جوانان و نام آوران

زنان هم ز نسل کیانند هان

اگر زن نبودی کیا هم نبود

ز تخت و ز تاجش نشان هم نبود

اگر مرد بهتر بدی از زنان

مسیحا ز مرد آمدی در جهان

ز مرد آن زمانی که گشتی جدا

نبودی مگر قطره ای کم بها

زنت پرورانید و انسان نمود

ز هست وی آمد تو را این وجود

*

شعر از هما محمودی

*

منبع گلچینی از سالنمای زنان 1380 به کوشش : نوشین احمدی خراسانی

*

زینب پاشا عیار آذربایجان

*

 

شهربانو
من معلم بازنشسته غربت نشینم و این کلبه اینترنتی خانه سیاه مشق های من است.
نویسندگان وبلاگ:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :