اوغوزها

اوغوز
محمود کاشغری اوغوزها را عبارت از 22 و رشیدالدین 24 طایفه و از نسل اوغوزخان می دانند.طوایف اوغوز به دو گروه به نام « بوزوق » و « اوچوک » تقسیم می شدند. در اوایل قرن هفتم میلادی اتحاد طایفه ای « توکوز اوغوز : دوققوز اوغوز » پدید آمد.احتمالا در این اتحاد به اویغورها تفوق داشتند. در قرن نهم در اثر فشار قرقیزها به اراضی سینتزیان و قانسو کوچ کردند.در اینجا عنوان توکوزاوغوز به اویغور تغییر یافت. در اواخر قرن دهم گروه های عمده ی اوغوز از سرزمین وسیعی در اطراف سیحون و جیحون از طرف شمال ولگا تا دون ، از سوی غرب تا دریای خزر زندگی می کردند. در قرن دهم در این سرزمین دولت اوغوزها ایجاد شد. مرکز این دولت « یئنگی کند » بود. اوغوزها که در مسیر راه بین اراضی خزرها – بلغارها و دول اسلامی سکونت داشتند در تجارت با این دول نقش فعالی داشتند. اوغوز ها که در ابتدا دارای معتقدات شمنی بودند در قرن دهم به طور دسته جمعی دین اسلام را پذیرفتند. در اوایل قرن یازدهم گروهی از اوغوزها تحت فرماندهی سلجوقی ها از جانب خراسان در کشورهای خاورمیانه ( ایران ، عراق ، آذربایجان و آناتولی ) و گروهی دیگر از طرف دریاچه ی آرال و شمال دریای خزر در اروپای شرقی پخش شدند.طوایف اوغوز که در سالهای 30 – 40 قرن یازدهم به آذربایجان آمدند با طوایف محلی آمیزش یافتند.
زبان های اوغوز : زبان های آذربایجانی ، ترکی ترکیه ، ترکمنی و قاقائوز گروه زبان های ترکی اوغوز را تشکیل می دهند . در شکل گیری زبان های طوایف اوغوز به صورت یک گروه مستقل زبان ، گروه زبان قیپچاق ، کاارلوق و بلغار نقش مهمی ایفا کرده است. بر اساس اتحاد طوایف و قبیله های اوغوز چهار زبان مستقل زبان آذربایجانی ، ترکی ترکیه ، ترکی ترکمنی ، زبان قاقاوزی شکل می گیرد.
زبان های ترکمن ها و ترک های بالکان و لهجه ی اهالی کریمه – تاتار نیز جز زبان های اوغوئز محسوب می شود. زبان های اوغوز از سایر زبان های ترکی از لحاظ برخی خصوصیات لغوی ، صوتی و دستوری متمایز است. این زبان دارای 8 تا 9 حرف صدادار ( صائت ) بوده و حروف بی صدای ( صامت ) طنین دار و گنگ به ویژه در اول کلمه به طور برجسته ای متفاوت است.
در ابتدای کلمه حرف « ق » و در انتهای کلمه حرف « ق – غ » بیشتر دیده می شود. از لحاظ دستوری زبان التصاقی است . حرکت لب در نظر گرفته می شود. در ابتدای کلمه حرف صامت « ب » و « ی » به کار می رود.
صفت فعلی ( - آن – ان ) ، ( - مالی ، - مه لی ) ، ( آسی ، - اسی ) و  ( - میش ، میش ) و ( - آجاق ، - اجک )بیشتر است.
*
منبع : فرهنگ آذربایجانی فارسی  - تالیف : زنده یاد بهزاد بهزادی

*

/ 3 نظر / 17 بازدید
forough

گاهی خدا می خواهد با دست تو دست دیگر بندگانش را بگیرد وقتی دستی را به یاری می گیری، بدان که دست دیگرت در دست خداست... سلام خواهر بزرگوار در این شبهای پر فیض التماس دعای فراوان دارم خواهرتون رو فراموش نفر مایید [گل][گل]

علی

سلام دوست عزیز ! باغزلی چشم به راهتان هستم . دیــدی سـحر بــاد صبا را کــه چون وزید بــا یـک نــفس صــد گـره غنچه را گشود

توركجه طنزلر

باعرض سلام آدرس توركجه طنزلر تغيير پيداكرده. شمارادر وب جديدلينك كردم . موفق باشيد[گل]